OVER YATHA-BHUTA

Guy Eugène Dubois

Gedurende vele jaren zijn de geschriften die op deze website zijn samengebracht, gewijd geweest aan de zorgvuldige bestudering en verkenning van de vroege Dhamma. Hun doel is nooit geweest een persoonlijke interpretatie naar voren te brengen of een bepaalde traditie te bevorderen, maar om zo rechtstreeks mogelijk terug te keren naar de vroegste leringen en naar de mogelijkheid deze in de eigen ervaring te verifiëren.

In de loop der jaren heeft dit onderzoek geleid tot talrijke vertalingen, commentaren en contemplatieve studies over vroege boeddhistische teksten, meditatie, inzicht en bevrijding. Daartoe behoren vertalingen uit de Pāli-canon, studies over de vroege boeddhistische meditatie en beschouwingen over contemplatieve tradities die bewaard zijn gebleven in zowel Pāli- als Sanskrietbronnen.

Doorheen deze geschriften blijft één intentie onveranderd: geen leerstellingen aanbieden die aanvaard moeten worden, maar uitnodigingen tot onderzoek. De nadruk ligt consequent op directe observatie, zorgvuldig onderzoek en persoonlijke verificatie, eerder dan op geloof, autoriteit of institutionele verbondenheid.

Vragen rond identiteit worden niet opgelost door lidmaatschap, afstamming, een filosofisch standpunt of vastomlijnde overtuigingen. In de geest van de vroege Dhamma komen deze geschriften voort uit de bereidheid om innerlijk “thuisloos” te blijven: niet gehecht aan identiteiten, doctrines of conclusies, maar voortdurend open voor een frisse manier van zien.

Hoewel deze geschriften zich vaak bezighouden met oude teksten, is hun doel niet historisch. Zij zijn geen pogingen om het verleden omwille van zichzelf te reconstrueren, noch om ideeën te bewaren louter omdat zij door de geschiedenis zijn overgeleverd. Hun waarde ligt uitsluitend in de mate waarin zij het huidige ervaren verhelderen.

Steeds opnieuw richten de vroege teksten de aandacht weg van speculatie en naar directe observatie. In plaats van te vragen wat geloofd zou moeten worden, nodigen zij ons uit te onderzoeken hoe lijden daadwerkelijk ontstaat, hoe de bewegingen van verlangen en identificatie herkend kunnen worden en of zij tot een einde kunnen komen. In die zin zijn deze geschriften minder bedoeld als verklaringen dan als metgezellen bij het onderzoek.

Deze geschriften laten zich het best langzaam lezen. Niet iedere vraag hoeft onmiddellijk beantwoord te worden. Vaak is het voldoende eenvoudigweg stil te staan, zorgvuldig waar te nemen en het inzicht geleidelijk te laten rijpen in de ervaring zelf.

Deze geschriften worden uitgegeven via Yatha-Bhuta, een niet-commercieel, meertalig initiatief dat zich toelegt op de zorgvuldige bestudering, vertaling en verspreiding van de vroege Dhamma. Zij mogen voor niet-commerciële doeleinden worden gedeeld en verspreid overeenkomstig de voorwaarden van de Creative Commons-licentie waaronder zij beschikbaar worden gesteld.

Deze geschriften gaan er niet van uit dat ontwaken behoort tot een andere tijd, een andere cultuur of een bepaalde religieuze identiteit. De voorwaarden waaruit lijden ontstaat, zijn niet uitsluitend boeddhistisch en evenmin gebonden aan een bepaalde historische periode.

Zij behoren tot de gewone menselijke ervaring. Wanneer de oorzaken van lijden rechtstreeks in de eigen ervaring kunnen worden waargenomen, dan moet ook de mogelijkheid tot inzicht en bevrijding hier en nu toegankelijk blijven.

Veel van deze geschriften keren herhaaldelijk terug naar dezelfde fundamentele thema’s. Die herhaling is niet bedoeld om een leer te bekrachtigen, maar weerspiegelt de werkwijze van de vroege teksten zelf: inzicht verdiept zich door aandachtige observatie, herhaald onderzoek en de geleidelijke verheldering van de ervaring.

Deze bladzijden vragen daarom niet om instemming. Zij vragen slechts om geduld, eerlijkheid en de bereidheid om te kijken. Wat waar blijkt te zijn, behoort zichtbaar te worden door observatie en niet door overtuiging; en wat niet rechtstreeks kan worden geverifieerd, kan het best terzijde worden gelaten totdat de ervaring zelf het bevestigt of verwerpt.

Uiteindelijk gaan deze bladzijden niet over de auteur.

Als zij enig doel dienen, dan is het eenvoudigweg de lezer aan te moedigen zorgvuldig naar de ervaring te kijken, rechtstreeks te ontdekken waardoor lijden ontstaat, en zelf te zien wat zichtbaar wordt wanneer gehechtheid, worden en identificatie beginnen weg te vallen.