Ons bewustzijn (viññāṇa; vijñāna) is geen vast iets dat overal doorheen beweegt. Het verschijnt en verdwijnt, telkens opnieuw.
Wat wij ‘bewustzijn’ noemen, toont zich niet als een blijvende drager van ervaring, maar als een subtiel, vluchtig oplichten. Een moment van zien, een moment van horen, ruiken, proeven, een moment van denken—en alweer is het weg. Niets blijft, niets zet zich voort als een blijvende kern.
In deze eenvoud ligt een stille maar belangrijke aanwijzing: een herkenning in directe ervaring. Wanneer het verschijnen en verdwijnen gezien wordt zoals het is, verliest het zijn claim op duurzaamheid. Wat opkomt, hoeft niet vastgehouden. Wat verdwijnt, hoeft niet betreurd.
En juist daar, waar niets vast te grijpen valt, wordt zichtbaar wat niet verschijnt en niet verdwijnt. Niet als ervaring, maar als afwezigheid van worden. Niet als iets, maar als bevrijding.
