Wanneer de geest troebel wordt door ziekte, vermoeidheid, medicatie of uitputting, lijkt het soms alsof de beoefening verdwijnt. Alsof inzicht enkel mogelijk is in helderheid, concentratie en innerlijke stilte.
Maar ook verwarring behoort tot het bestaan. Ook het niet meer kunnen vasthouden van aandacht. Ook de machteloosheid wanneer lichaam en geest niet meer doen wat men wil.
Misschien wordt juist daar zichtbaar hoe afhankelijk ons bewustzijn is van voorwaarden en oorzaken. Hoe kwetsbaar de ervaring van controle werkelijk is. En hoe subtiel het “ik” zich blijft vastzetten in het verlangen naar helderheid, vooruitgang of bevrijding.
Dat is geen mislukking van de beoefening. Dat ís de beoefening.
Soms bestaat het pad niet uit diepe meditatie of verheven inzichten, maar uit het eenvoudige en eerlijke erkennen:
“Er is verwarring.”
“Er is vermoeidheid.”
“Er is geen helderheid.”
