Categorie archieven: Uncategorized

Ontwaken is geen verwerven en geen bereiken. Het is een stille herkenning van wat altijd al gaande was: het ontstaan en vergaan van verschijnselen. Niet als idee, maar als direct zien. Niet erbuiten willen staan. Niet ertegenin leven. Niet verdwaald … Lees verder →

Wedergeboorte is een issue dat als een Hydra steeds opnieuw aan de oppervlakte komt. En net als de middelste kop van deze mythologische waterslang een eeuwig leven schijnt te leiden.  Doe zoals Heracles: hak die kop eraf en begraaf hem … Lees verder →

Wat niet geboren wordt en niet sterft—dat wijst de Boeddha aan als nibbāna (nirvāṇa). Deze uitspraak nodigt niet uit tot nadenken, maar tot stilstaan. Zij wijst niet naar een toekomstig doel, noch naar een verheven toestand buiten dit bestaan. Zij keert … Lees verder →

De laatste woorden van de Boeddha op zijn sterfbed waren: ❛ Vaya dhamma sankhara, appamadena sampadetha—Ik zeg jullie: alles wat de mens bezielt, is aan vergankelijkheid onderhevig. Streeft niet aflatend! ❜ Saṃsāra kan op existentieel niveau verstaan worden om aan te … Lees verder →

Soms is verlangen nauwelijks zichtbaar. Geen hunkering, geen strijd, maar slechts een lichte neiging dat dit mag blijven, dat dit zich herhaalt. En toch ontstaat precies daar worden—niet groots, niet dramatisch, maar stil: de beweging om iets te zijn, om … Lees verder →

Sangha wordt vaak verstaan als gemeenschap, als organisatie, als structuur. Maar vóór zij een vorm aanneemt, is zij een houding. Geen structuur, geen verzameling, maar een manier van aanwezig zijn waarin het zwaartepunt niet langer bij het ‘ik’ ligt.  Waar ahaṅkāra (id.)—het … Lees verder →

Verzaking (nekkhamma; naiṣkramya) wordt vaak begrepen als een vorm van verlies, alsof men iets waardevols moet opgeven om spiritueel te kunnen leven. In wezen wijst dit principe echter in een andere richting. Het nodigt niet uit tot tekort, maar tot eenvoud. Niet … Lees verder →

Wanneer we spreken over het overwinnen van de Vijf Hindernissen, spreken we niet over een technische ingreep in de geest, maar over een langzaam zuiver worden van het hart. Deze zuivering begint niet op het meditatiekussen, maar in het leven … Lees verder →

Het woord ‘ik’ (asmi-māna; id.) (*) is het meest intieme en tegelijk het meest misleidende. Het verschijnt niet als concept, maar als gevoel van nabijheid: dit overkomt mij, ik ervaar, ik kies. Het ik is geen benoeming van een entiteit, maar een moment van toeëigening binnen ervaring. … Lees verder →

Er is geen plaats voor schemerzones in de Sangha. De Sangha moet een plaats zijn waar iedereen zich veilig voelt. Elkeen. De Sangha hoort een plek te zijn die ons bestaan omringt. Beschermend encadreert. Een oord van licht. Waar elke … Lees verder →

Wanneer de Dhamma spreekt over een persoon (puggala; pudgala), spreekt zij niet over een vaste identiteit. Niet over een blijvend zelf dat door ervaringen heen standhoudt. Het woord persoon behoort tot de conventionele taal: een manier om samenhang te benoemen binnen de stroom van ervaring, handelen … Lees verder →

Ontwaken is geen metafysisch ‘ik’ dat verdwijnt. Geen entiteit die oplost. Niets wezenlijks dat sterft. Wat oplost, is een manier van kijken. Een gewoonte om elke ervaring te verdelen in ‘ik’ en ‘dat’. Een neiging om te zeggen: dit ben … Lees verder →

Ontwaken is het verdwijnen, het loslaten, het oplossen, het verdampen, het vernietigen van het ingewortelde gewoontepatroon waarop we als een separaat ‘ik’ kijken naar én ons op deze manier identificeren met onze objecten; ons identificeren met ons ‘verhaal’; ons identificeren … Lees verder →

Wat wij kamma (karma) noemen is geen morele boekhouding, geen onzichtbare hand die beloont of straft. Het is de stille wetmatigheid van oorzakelijkheid: dat wat gedacht, gevoeld en gedaan werd, heeft zijn afdruk nagelaten in dit moment. Niet als verhaal, niet als … Lees verder →

Verlangen lijkt onschuldig. Het presenteert zich als hoop, als beweging, als vitaliteit. Het fluistert dat vervulling mogelijk is, dat het leven vollediger wordt door toevoeging. Maar wie aandachtig kijkt, ziet dat verlangen nooit tot rust komt. Het leeft niet van … Lees verder →