Categorie archieven: Uncategorized

We spreken gemakkelijk over meditatie. We mediteren twintig minuten, een uur, een ochtend of een hele dag. We volgen een methode, nemen een houding aan en richten de aandacht op een bepaald object. Maar misschien is er een fundamentelere vraag: … Lees verder →

Meditatie wordt vaak geassocieerd met stilzitten: een rustige plek, een bepaalde houding, een tijd die speciaal voor de beoefening wordt vrijgemaakt. Zo’n formele beoefening kan waardevol zijn. Ook in de Satipaṭṭhāna Sutta wordt gesproken over zitten, opmerkzaamheid vestigen en aandacht schenken aan … Lees verder →

Wanneer iets zich aan ons presenteert, is het al aan verandering onderhevig. Een gewaarwording, een gedachte, een emotie, een aangename ervaring, een moeilijk moment — niets blijft zoals het is. Het ontstaat omdat de voorwaarden voor het ontstaan ervan aanwezig … Lees verder →

Een sangha behoort de Dhamma te dienen. De Dhamma behoort nooit de sangha te dienen. Toch kan binnen een gemeenschap ongemerkt een verschuiving plaatsvinden. Structuren, rituelen, functies, tradities en voorschriften, oorspronkelijk bedoeld om de beoefening te ondersteunen, kunnen belangrijker worden … Lees verder →

De Dhamma nodigt ons uit de dingen te zien zoals ze werkelijk zijn — yathābhūta-ñāṇadassana. Maar helder zien kan niet zomaar worden afgedwongen. We kunnen niet eenvoudig besluiten voortaan zonder vertekening te kijken. De geest waarmee we kijken, is immers zelf geconditioneerd. … Lees verder →

Bevrijding is niet de ultieme vorm van worden. Het is niet de hoogste toestand die iemand kan bereiken, noch de uiteindelijke verwezenlijking van een zelf dat zichzelf heeft vervolmaakt. Bevrijding ligt in het ophouden van de voorwaarden die het worden (bhava) voeden. … Lees verder →

Onwetendheid (avijjā) betekent in de Dhamma niet dat iemand onvoldoende intelligent, ontwikkeld of geleerd is. Een mens kan over een grote intellectuele kennis beschikken en toch gevangen blijven in avijjā. Het gaat om een veel fundamenteler niet-weten: het niet kennen en niet doorzien … Lees verder →

Inzicht laat zich niet afdwingen. Het ontstaat niet doordat we ernaar zoeken of het door redenering proberen te bereiken. Wanneer de juiste oorzaken en voorwaarden aanwezig zijn, kan inzicht zich ontvouwen als een rechtstreeks zien van wat werkelijk is. Inzicht … Lees verder →

We kijken vaak naast de kwestie. We zoeken verklaringen, bouwen voorstellingen op, ontwikkelen verwachtingen en richten onze aandacht op wat ooit bereikt zou kunnen worden. Zelfs wanneer het over bevrijding (vimutti) gaat. Bevrijding kan dan iets worden dat vóór ons ligt. Een … Lees verder →

Upekkhā is geen abstract begrip. Het verwijst naar een manier van leven die gefundeerd is op niet-reactiviteit en niet-identificatie. Naar een geest die in balans blijft. In harmonie met het proces. Met Dhamma. Het is een innerlijke standvastigheid waarbij de geest … Lees verder →

Niemand verwelkomt angst, onzekerheid of innerlijke pijn. We deinzen er instinctief voor terug en zoeken naar een omweg, een kortere route of een veiliger pad. Toch lijkt het leven ons steeds opnieuw dezelfde les aan te reiken: er is geen … Lees verder →

Niet als een daad van verzet, niet als een doel dat bereikt moet worden, maar als een stil inzicht dat zich ontvouwt wanneer de geest tot rust komt. Wat wij gewoonlijk als ‘ik’ ervaren, blijkt bij nadere beschouwing niets anders … Lees verder →

Bevrijding is niet het ontdekken van een verborgen, Ultieme Werkelijkheid achter de geconditioneerde verschijnselen. Niet het doordringen tot een andere dimensie achter de wereld van de verschijnselen. Niet het ontwaken tot een eeuwig Zelf, een zuiver Bewustzijn of een onveranderlijke … Lees verder →

De Boeddha gaf zijn onderricht niet om louter een leerstelsel op te bouwen. Zijn woorden staan ten dienste van de beoefening. Ze helpen ons begrijpen wat begrepen moet worden, ontwikkelen wat ontwikkeld moet worden en loslaten wat losgelaten moet worden. … Lees verder →

De Boeddha liet geen leer na om te bezitten. De Dhamma is niet de eigendom van een persoon, traditie, instelling of gemeenschap. Ze kon worden bewaard, doorgegeven, bestudeerd en beoefend, maar haar doel was niet om een nieuwe identiteit te … Lees verder →