Maandelijkse archieven: juni 2026

Het is niet de lengte van de beoefening die ertoe doet. Het is de diepte ervan. Niet de hoeveelheid tijd die wordt beoefend, maar de helderheid waarmee de werkelijkheid wordt gezien. Het is dit directe inzicht dat tot stroombetreding (sotāpatti; srotāpatti) leidt. … Lees verder →

De Boeddha vergeleek het bestaan van de wezens met een golf. Een golf die spontaan ontstaat uit de oceaan om even spontaan te vergaan en opnieuw oceaan te worden. Een eeuwigdurend proces. Het verschil met een golf is echter dat … Lees verder →

Wat we menen te zijn, ontvouwt zich in een voortdurende beweging van gedachten, gevoelens, waarnemingen en omstandigheden. Niet als een vaste kern die gevormd wordt, niet als een identiteit die opgebouwd wordt, maar als een voortdurend ontstaan en vergaan—een stroom … Lees verder →

 Met Ontwaken – Het Einde van Dukkha richt Guy Eugène Dubois zich op een fundamentele vraag: wat is de kern van de Dhamma? Wat ontdekte de Boeddha onder de bodhiboom dat een einde maakte aan zijn zoeken? In dit boek … Lees verder →

Vaak wordt kamma (karma) in verband gebracht met wedergeboorte (punabbhava; punarbhava) en met de voortgaande stroom van worden (bhava; id.). Er wordt dan gesproken over opeenvolgende bestaansvormen en over de gevolgen van handelingen die zich over lange tijd blijven ontvouwen. Bij moderne lezers kan dit … Lees verder →

Waarnemen (sañña; saṃjñā) Perceptie is waarnemen.Maar waarnemen is nog niet zien. Wie helder ziet, ontdekt in alle verschijnselen dezelfde signatuur: vergankelijkheid, onbevredigendheid en zelfloosheid.

Wanneer de Boeddha onderwijst dat er geen blijvend zelf (anattā; anātman)bestaat, bedoelt hij niet dat onze daden er niet toe doen of dat niemand verantwoordelijk is. Hij wijst slechts op het ontbreken van een onveranderlijke eigenaar achter lichaam en geest. … Lees verder →

Volgens de Dhamma is kamma (karma) geen bezit van een blijvend zelf en ook geen onzichtbare substantie die van leven tot leven wordt meegedragen. Kamma betekent in essentie intentie (cetanā; cetanāḥ), die zich uitdrukt in gedachten, woorden en handelingen.  Elke gedachte, elk woord en elke handeling die door … Lees verder →

Vanuit het perspectief van de Dhamma sterft er uiteindelijk geen ‘iemand’. Wat wij een persoon noemen, is een voortdurend proces van lichaam, gevoelens, waarnemingen, mentale formaties en bewustzijn (pañcakkhandhā; pañca-skandha). Deze verschijnselen ontstaan afhankelijk van voorwaarden en vergaan weer. Bij de dood valt dit … Lees verder →

Veel beoefenaars raken vroeg of laat verward door een subtiele vraag: als verlangen (taṇhā; tṛṣṇā) de oorzaak is van dukkha, geldt dat dan ook voor het verlangen naar bevrijding? Op het eerste gezicht lijkt dat zo. Wie bevrijding verlangt, verlangt immers iets wat … Lees verder →

In het onderricht van de Boeddha verschijnt geen wereld van vaste dingen, geen werkelijkheid die zich laat vangen in uitersten. Wat zich toont, toont zich als een proces—als beweging, als ontstaan en vergaan. Niet als ‘zijn’ of ‘niet-zijn’, maar als worden … Lees verder →

De nadruk van onze beoefening hoeft niet te liggen op de slimst uitgekiende individuele gedachte. Evenmin op de meest klinisch beschreven doctrine. Noch op de mooist versierde tempel.  Het doel—ontwaken—is (contradictorisch genoeg) niet de determinerende factor. Het zuivere en onbezoedelde … Lees verder →

De geest is een meester in verfijning. Hij kan eindeloos analyseren, vergelijken, interpreteren en verklaren. Hij kan spreken over vergankelijkheid, leegte, anattā (anātman) en zelfs over het Ongeconditioneerde. Hij kan de diepste teksten bestuderen, subtiele filosofieën ontleden en complexe spirituele inzichten formuleren. … Lees verder →

Dear Kalyāṇamittas, I am happy to share that my latest book, The Mind Without Foothold, has now been translated into English. As an offering of dāna, I would like to make this book freely available to all who may find it … Lees verder →

Toen Gautama Buddha sprak over de Vier Edele Waarheden (cattāri ariyasaccāni; catvāri āryasatyāni), was dit geen leer die opgelegd werd, geen filosofisch systeem dat verdedigd moest worden, en geen waarheid die geloof vroeg. Wat daar werd uitgesproken, ontvouwde zich eerder als … Lees verder →