Categorie archieven: Uncategorized

Verdoe je tijd niet aan het opbouwen van structuren. Zij leiden zelden tot inzicht, vaak tot verstarring. Laat je sangha een brandpunt van inzicht zijn. Zonder geld. Zonder vaste plek. Zonder structuur. Zonder organisatie. Zonder verborgen agenda’s. Alleen het stille delen van … Lees verder →

Soms wordt de wereld luid, en wordt ontwapening van het hart de enig ware antwoordruimte. Vandaag valt in de wereld, zoals elke dag, een masker weg. Woorden die vroeger het decor vormden—’democratie’, ‘rechtsorde’, ‘legitimiteit’—vervagen, en wat overblijft is het rauwe … Lees verder →

In de vroegste sutta’s van de Pāli-canon wordt ontwaken (bodhi; id.)niet voorgesteld als een doel dat bereikt moet worden, noch als een resultaat dat men kan bezitten. Het verwijst naar een helder zien, hier en nu, wanneer onwetendheid (avijjā; avidyā) over de aard van de ervaring … Lees verder →

Structuren zijn mentale constructies die de vergankelijkheid van de dingen maskeren. Zij begrenzen de openheid. Structuren zijn muren waarin de illusie van een ‘ik’ overeind blijft. Het zijn wolken die het zonlicht versluieren. Het zijn dikke gordijnen die beletten dat … Lees verder →

Er verschijnt een gedachte, en plots lijkt er iemand te zijn die denkt. Er verschijnt een gevoel, en meteen lijkt er iemand te zijn die voelt. Wanneer er in stilte wordt gekeken, wordt zichtbaar dat er slechts denken is, slechts … Lees verder →

Er zijn woorden die naar de maan wijzen, maar zelf niet de maan zijn. “De Boeddha” is zo’n woord. Voor sommigen is hij een historische figuur, een mens die leefde, sprak en stierf. Voor anderen is hij een verheven wezen, … Lees verder →

Er is een stilte die niet door ons wordt gemaakt. Een stilte die verschijnt wanneer de geest ophoudt te grijpen, wanneer verlangen geen richting meer vindt en weerstand zijn gewicht verliest.  De Pāli-canon noemt dit vikkhambhana-pahāna (vikṣambhana-prahāṇa): het tijdelijk wegvallen van de Vijf … Lees verder →

Dhamma is spontaan. Het is de natuurwet. De tijdloze wet. Dhammo sanantano. Dhamma is ruimte—helder, eenvoudig, zonder decoratie, zonder begoocheling, zonder eigendunk, zonder iets dat vastgehouden moet worden. Wat gevormd is, geconditioneerd, biedt houvast voor een tijd. Instituten en structuren kunnen veiligheid beloven, en … Lees verder →

Wat wij gewoonlijk “de wereld” noemen, verschijnt als iets dat voortdurend ontstaat en vergaat. Er is ervaring, beweging, verandering. Dit is het geborene (jāta; id.): dat wat verschijnt binnen afhankelijk ontstaan (paṭicca-samuppāda; pratītya-samutpāda).Vanuit dit perspectief is er worden, verdwijnen, zoeken en verliezen. Dit … Lees verder →

Dhamma laat zich niet inperken door rituelen, door religieuze praktijken, door hiërarchie, door structuren. Uiterlijke vormen schragen de Dhamma niet. Ze zijn niet de essentie. Ze zijn voorwaardelijk. Functioneel. Tijdelijk. Beperk ze daarom tot het noodzakelijke. Tot het utilitaire. Bouw ze niet op. … Lees verder →

Forensische aandacht, gedragen door accepterende gelijkmoedigheid. De Bhagavat benadrukt en wijst: nauwkeurig zien, zonder verzet. Observeer hoe de geconditioneerde werkelijkheid zich ontplooit. Niet gisteren. Niet straks. Hier en nu. Wat wil dit zeggen: kijk zélf. Ga niet voort op wat … Lees verder →

Observeer aandachtig. Kijk alert. Observeer de dingen in hun essentie. Zie de verschijnselen in perspectief. In hun geheel. Als minuscule onderdeeltjes van het Alles. Beperk je kijken niet tot je kleine, afgeschermde wereldje. Het condominium waar je je verantwoordelijkheid kunt … Lees verder →

In zijn eerste voordracht, de Dhammacakkappavatana Sutta, sprak de Boeddha als volgt tot de Vijf Gezellen: ❛ Yaṃ kiñci samudayadhammaṃ sabbaṃ taṃ nirodhadhammaṃ — Alles wat onderhevig is aan ontstaan, is onderhevig aan vergaan.❜ In deze tien woorden is de Dhamma in zijn essentie … Lees verder →

De Boeddha wees niet naar iets dat moet bereikt worden, maar naar iets dat hoeft doorzien te worden. Alles wat ontstaat, ontstaat door voorwaarden. En wat door voorwaarden ontstaat, komt ook weer tot een einde. Wanneer verlangen (taṇhā; tṛṣṇā) ontstaat, ontstaat … Lees verder →

Ontwaken is geen verwerven en geen bereiken. Het is een stille herkenning van wat altijd al gaande was: het ontstaan en vergaan van verschijnselen. Niet als idee, maar als direct zien. Niet erbuiten willen staan. Niet ertegenin leven. Niet verdwaald … Lees verder →