Categorie archieven: Uncategorized

Bevrijding is geen verworvenheid, geen hoogtepunt dat door het “ik” bereikt wordt, geen eindpunt van een inspanning die zichzelf wil voltooien. Het is niet de bekroning van een pad dat door een afzonderlijk iemand wordt afgelegd, maar het stilvallen van … Lees verder →

Pāli leer je niet om een taal te beheersen, maar om iets minder verkeerd te begrijpen. Niet om woorden te verzamelen, maar om te zien waar woorden naar verwijzen. Een enkel woord—anicca, dukkha, anattā—kan meer openen dan een boek vol uitleg, wanneer het … Lees verder →

De geest creëert altijd dualiteit: een ‘ik’ en iets daarbuiten—iets om naar te streven, iets om te bereiken, iets om te worden, iets om vast te houden.Maar bevrijding kent geen dualiteit, geen ‘ik’ en niets daarbuiten. Ze verschijnt wanneer niets … Lees verder →

De Franse filosoof René Descartes verwoordde een gedachte die diep doorwerkt in ons menselijk zelfbegrip: “Je pense, donc je suis.” Hier wordt het ‘zijn’ verbonden met het denken—alsof het denken de grond vormt van wat we zijn. Maar wat verschijnt als … Lees verder →

Er zijn momenten in de beoefening waarop de geest stil wordt, het lichaam verzacht en de adem lijkt zichzelf te ademen. Wat eerst onrustig en gefragmenteerd was, verzamelt zich in helderheid en rust. In die verstilling kan vreugde opkomen—licht, levendig, … Lees verder →

Er zijn momenten in de beoefening waarop de geest stil wordt, het lichaam verzacht en de adem lijkt zichzelf te ademen. Wat eerst onrustig en gefragmenteerd was, verzamelt zich in helderheid en rust. In die verstilling kan vreugde opkomen—licht, levendig, … Lees verder →

De beoefenaar vóór en ná het wakker worden blijft niet dezelfde mens. Het verschil ligt in het inzicht— het ‘zien’ van de illusie, de begoocheling. Māyā. Stroombetreding is géén inwijding. Géén esoterie. Het is het ogenblik dat—plóts, spontaan, onverwachts, maar … Lees verder →

Het negende deel van Dhamma-Zaadjes is uit. Dit boek is een nieuwe bloemlezing van korte contemplatieve teksten over de Dhamma, dagelijks gedeeld met de leden van ‘Boeddha in de Stad’, de onafhankelijke boeddhistische vereniging in Antwerpen. Deze saṅgha beweegt zich … Lees verder →

Het inzicht dat er geen blijvende, onveranderlijke ziel te vinden is, wordt door alle boeddhistische tradities gedragen. Niet als een geloof, maar als iets dat direct gezien kan worden. Binnen het theravāda wordt dit zichtbaar gemaakt door het nauwkeurig onderzoeken … Lees verder →

De Boeddha onderwees geen eeuwige ziel. Niet omdat hij iets ontkende uit overtuiging, maar omdat hij zag—helder en direct—dat wat wij als ‘zelf’ beschouwen, niet standhoudt onder onderzoek. Wat we “ik” noemen, ontvouwt zich als een stroom van verschijnselen: lichaam, … Lees verder →

Upekkhā is de stille helderheid die zich ontvouwt wanneer de dhammanuvatti niet langer reageert op gewaarwordingen of gevoelens (vedanā; id.): geen saṅkhārā (saṃskārāḥ) van verlangen bij aangename ervaringen, geen saṅkhārā van afkeer bij onaangename ervaringen. Wat zich aandient, wordt gezien—maar niet vastgegrepen, ook niet afgestoten. De Boeddha in de Cūḷavedalla … Lees verder →

Net zoals een dauwdruppel op het puntje van een grasspriet verdwijnt bij zonsopgang, zo is het leven van een mens—kort, beperkt en onderhevig aan dukkha. Voor wie geboren is, is de dood onvermijdelijk. Net zoals, bij hevige regen, een luchtbel op … Lees verder →

Wat veranderlijk is, hoeft niet vastgehouden te worden. Het verschijnt, het beweegt, het verdwijnt. Niet omdat het iets mist, maar omdat het zijn aard is. Wanneer onrust of spanning wordt ervaren, is dat geen vergissing van het bestaan, maar een … Lees verder →

Iedereen betaalt dezelfde prijs voor ‘worden’. Of het nu gaat om verlangen of afkeer, om zoeken of vermijden, om het worden van iemand of het ontsnappen aan wat is—steeds opnieuw ontstaat beweging, voortzetting, wording (bhava; id.). En in die beweging zelf … Lees verder →

Zelden is het de verwerving van iets nieuws die het pad opent. Wat zich ontvouwt, is eerder een subtiel herkennen—een stille verschuiving waarin dat wat altijd al aanwezig was, niet langer bedekt blijft door conditionering (saṅkhāra; saṃskāra). Het is geen opstapeling van … Lees verder →